Hepatische Encefalopathie (HE) - Nederlandse Leverpatiënten Vereniging (NLV) (2023)

Table of Contents
De lever heeft een groot herstellend vermogen en vervult veel belangrijke functies, zoals het onschadelijk maken van allerlei giftige stoffen. Bij hepatische encefalopathie (HE) kan de lever geen gifstoffen meer uit het bloed verwijderen, waardoor deze gifstoffen de hersenen binnendringen. Dit wordt meestal veroorzaakt door cirrose. Hepatische encefalopathie is een ernstige complicatie van cirrose en tast duidelijk de kwaliteit van leven aan. Het veroorzaakt niet alleen ongemak voor de patiënt zelf, maar ook voor zijn naasten. De ziekte kan langdurig (chronisch) of kortdurend (acuut) zijn en de symptomen kunnen variëren van mild tot zeer ernstig. De geschiedenis van de familie Pieters De geschiedenis van de familie Schippers Informatieposter voor hepatische encefalopathie (HE). woord omslag 'Lidmaatschap helpt u en uw dierbaren om met uw ziekte om te gaan, erover te leren en ze te verwerken.' Wat zijn de symptomen van hepatische encefalopathie (HE)? Wat veroorzaakt hepatische encefalopathie (HE)? Een hoog ammoniakgehalte in het bloed. Verwerking van ammoniak in de hersenen. Andere factoren die betrokken zijn bij de ontwikkeling van hepatische encefalopathie (HE) Oorzaken die ervoor kunnen zorgen dat hepatische encefalopathie (HE) plotseling erger wordt Diagnose van hepatische encefalopathie (HE) psychometrische test Applicatieve sirooptest. op smartphones EEG Hoe belangrijk is het opsporen van de zeer milde vormen van de ZvH, de zogenaamde Minimale Hepatische Encefalopathie (MHE)? Hoe wordt hepatische encefalopathie gediagnosticeerd en de mate van hepatische encefalopathie? Oorzaak In welke mate vinden de gebeurtenissen plaats? bijkomende oorzaken De ernst (mate) van de symptomen. Behandeling van hepatische encefalopathie (HE) geneesmiddel Voeding voor mensen met Hepatische Encefalopathie (HD) Samengevat Deel dit artikel:
  1. Je bent hier:
  2. casa
  3. lever ziekten
  4. hepatische encefalopathie

De lever heeft een groot herstellend vermogen en vervult veel belangrijke functies, zoals het onschadelijk maken van allerlei giftige stoffen. Bij hepatische encefalopathie (HE) kan de lever geen gifstoffen meer uit het bloed verwijderen, waardoor deze gifstoffen de hersenen binnendringen. Dit wordt meestal veroorzaakt door cirrose. Hepatische encefalopathie is een ernstige complicatie van cirrose en tast duidelijk de kwaliteit van leven aan. Het veroorzaakt niet alleen ongemak voor de patiënt zelf, maar ook voor zijn naasten.


De ziekte kan langdurig (chronisch) of kortdurend (acuut) zijn en de symptomen kunnen variëren van mild tot zeer ernstig.

De geschiedenis van de familie Pieters

Wim Pieters is helaas overleden in november 2020. Omdat zijn familie het erg belangrijk vindt dat er zoveel mogelijk informatie over HEM wordt gegeven, hebben ze verzocht om de video online te houden. Wij zijn hen daar zeer dankbaar voor.


De geschiedenis van de familie Schippers


Informatieposter voor hepatische encefalopathie (HE).

Informatie over HE in een notendop. Klik op onderstaande link of op de afbeelding hiernaast om deze te bekijken (pdf)

Bekijk hier de HE informatieve poster(pdf)

  • Symptomen van hepatische encefalopathie
  • Oorzaak van hepatische encefalopathie
  • Diagnose van hepatische encefalopathie
  • Minimale hepatische encefalopathie
  • Bepaling van de mate van hepatische encefalopathie
  • Behandeling van hepatische encefalopathie
  • Samenvatting Hepatische encefalopathie

woord omslag

'Lidmaatschap helpt u en uw dierbaren om met uw ziekte om te gaan, erover te leren en ze te verwerken.'

[Sipke-Jan Bousema, 2016]

Word nu lid!

Wat zijn de symptomen van hepatische encefalopathie (HE)?

De symptomen kunnen van persoon tot persoon verschillen, maar vallen in het begin meestal niet erg op. Afhankelijk van bijvoorbeeld de aard van het werk dat men doet of de aandacht van de partner, kunnen symptomen worden opgemerkt. Er is vaak een glijdende schaal waar kleine veranderingen niet altijd goed voelen.

De symptomen kunnen zowel lichamelijk als geestelijk zijn, zoals:

  • verminderde alertheid, verminderde reactievermogen,
  • moeite met concentreren voor een lange tijd,
  • moeite met het uitvoeren van complexe en minder gecompliceerde acties,
  • een verstoord slaapritme,
  • veranderingen in handschrift en verlies van fijne coördinatie,
  • om angstig of juist abnormaal opgewekt te zijn, veranderen de stemming en persoonlijkheid.

Oriëntatie in ruimte en tijd blijft in de beginfase volkomen normaal, evenals het geheugen. In het latere stadium worden de afwijkingen duidelijker en komen er meer symptomen bij, zoals:

  • verlies van oriëntatie in tijd en ruimte,
  • langzamer optreden,
  • Persoonlijkheidsveranderingen en stemmingswisselingen komen voor, bijvoorbeeld snel prikkelbaar,
  • een grotere neiging om te vallen,
  • optreden van een 'geagiteerde tremor': de vingers kunnen niet stil blijven wanneer de armen naar voren gestrekt zijn.

De mildste vorm van hepatische encefalopathie (HE) wordt minimale hepatische encefalopathie (HEH) genoemd. De zwaardere vorm eindigt in coma. Coma treedt bijna altijd op in meer acute situaties en meestal binnen 24 tot 48 uur.

back-up

Wat veroorzaakt hepatische encefalopathie (HE)?

Een hepatische encefalopathie kan verschillende oorzaken hebben.

Een hoog ammoniakgehalte in het bloed.

Sinds 1896 wordt ammoniak beschouwd als de belangrijkste oorzaak van hepatische encefalopathie (HE). Ammoniak wordt geproduceerd in de darmen als een product van eiwitverwerking. Vervolgens wordt het via de poortader naar de lever getransporteerd. De lever breekt 90% van de aangevoerde ammoniak af tot het afvalproduct 'ureum'. Dit wordt grotendeels uitgescheiden door de nieren. Als er sprake is van cirrose van de lever, wordt de doorbloeding van de lever steeds moeilijker en daardoor neemt de ontgiftende werking van de lever af. Het ammoniakgehalte in het bloed neemt toe, waardoor ook het bloed dat door de hersenen stroomt een zeer hoog ammoniakgehalte heeft.

Verwerking van ammoniak in de hersenen.

Normaal gesproken kunnen 'astrocyten', een van de vele soorten hersencellen, ammoniak verwijderen door glutamine te produceren. Als de ammoniakvoorraad te hoog wordt, wordt er teveel glutamine in deze cellen aangemaakt, waardoor ze meer water opnemen en opzwellen. Dit verstoort de functie van de astrocyten en heeft daardoor een nadelige invloed op de signaaloverdracht in de hersenen. Daarnaast heeft ammoniak een negatief effect op de hersenstofwisseling, waardoor ook de signaaloverdracht wordt geremd. Het is vrijwel zeker dat een opeenvolging van effecten van het hoge ammoniakgehalte ook andere hersenprocessen verandert die het mogelijke ziektebeeld verklaren. Het is belangrijk om te weten dat de hoeveelheid ammoniak in de hersenen niet altijd overeenkomt met de ernst van de symptomen.

Andere factoren die betrokken zijn bij de ontwikkeling van hepatische encefalopathie (HE)

Mensen met cirrose vertonen tekenen van systemische ontsteking. Dit wordt veroorzaakt door een verminderde werking van het immuunsysteem. Dit kan ook stoornissen in de hersenfunctie veroorzaken. Systemische ontstekingen zouden onder andere veroorzaakt worden door de veranderde samenstelling van de darmbacteriën, de zogenaamde dysbiose.

Een andere factor die bijdraagt ​​aan de ontwikkeling van hepatische encefalopathie (HE) is de aanwezigheid van een laag natriumgehalte. Oxidatieve stress speelt ook een rol bij de ontwikkeling van ziekten. Oxidanten veroorzaken schade aan cellen. Spiermassa is ook belangrijk. De spieren dragen bij aan de omzetting van ammoniak in glutamine. Bij weinig spiermassa, wat meestal voorkomt bij mensen met cirrose, stijgt het ammoniakgehalte sneller.

Tot slot zouden we kunnen nadenken over de rol van mangaan (mangaan is een mineraal dat voorkomt in volkorenbrood en volkorenproducten, thee, groenten en fruit [red.]). Op bepaalde plaatsen in de hersenen lijkt dit in sterkere mate aanwezig te zijn. Het wordt vooral gezien bij cholestatische leverziekte.

Al deze factoren, in een complexe interactie, vormen de basis voor de ontwikkeling van hepatische encefalopathie (HE). Er is nog veel onderzoek nodig om het belang van de verschillende factoren te bepalen.

Oorzaken die ervoor kunnen zorgen dat hepatische encefalopathie (HE) plotseling erger wordt

  • misbruik van diuretica (plaspillen) wat uitdroging kan veroorzaken,
  • bloeding in het bovenste gedeelte van het maagdarmkanaal (veroorzaakt een grote toevoer van eiwitten in de darm),
  • infectie, kan vaak onduidelijk zijn door het ontbreken van de juiste tekenen,
  • constipatie, waardoor er meer ammoniak wordt geproduceerd in de darmen,
  • bepaalde medicijnen, vooral benzodiazepines (bijvoorbeeld Valium),
  • TIPS (transjugular intrahepatic portosystemic shunt [red.]), waarbij een kunstmatige verbinding wordt gemaakt tussen twee aders in de lever.

back-up

Diagnose van hepatische encefalopathie (HE)

Is een diagnose met een verhoogd ammoniakgehalte en een duidelijk ziektebeeld belangrijk? Betrouwbare diagnoses zijn nodig als we er bijvoorbeeld zeker van willen zijn dat er geen andere factoren in het spel zijn, als we de evolutie correct willen opvolgen, als we er rekening mee willen houden bij de beslissing over een levertransplantatie en als we willen afhangen op de therapie.

Het is belangrijk om neurologische afwijkingen uit te sluiten, dus een goed neurologisch onderzoek is noodzakelijk. Bovendien moeten alle andere oorzaken die de hersenfunctie kunnen beïnvloeden, worden uitgesloten. Denk aan abnormale bloedsuikerspiegels, nierfalen, hoge alcoholinname, enz.

Er zijn verschillende onderzoeksmethoden mogelijk om hepatische encefalopathie (HE) te diagnosticeren. Naast het meten van het ammoniakgehalte kunnen in Nederland de volgende aanvullende testen worden uitgevoerd.

psychometrische test

De meest bekende en gebruikte testen zijn:

  • A- en B-nummer verbindingstest
  • lijntekening proef

Hepatische Encefalopathie (HE) - Nederlandse Leverpatiënten Vereniging (NLV) (2)

Applicatieve sirooptest. op smartphones

De Stroop-test meet de tijd die nodig is om iets snel te herkennen en te interpreteren. Deze test is vooral geschikt voor jongere mensen vanwege het gebruik via een smartphone.

EEG

EEG staat voor elektro-encefalografie en is een soort hersenscan die de elektrische activiteit van de hersenen meet.

back-up

Hoe belangrijk is het opsporen van de zeer milde vormen van de ZvH, de zogenaamde Minimale Hepatische Encefalopathie (MHE)?

Vanaf de jaren zeventig bleek dat de uitslagen van verschillende onderzoeken bij patiënten met cirrose, die volkomen normaal leken te functioneren, abnormaal bleken te zijn. Dit werd minimale hepatische encefalopathie (MHE) genoemd.

Vervolgens rijst de laatste jaren steeds meer de vraag hoe deze afwijkende testuitslagen de kwaliteit van leven en het welzijn van patiënten en hun naasten beïnvloeden. Het is voor de behandelend arts echter slechts in beperkte mate mogelijk om deze kennis over te dragen aan de individuele patiënt. Vragen als “kan de patiënt veilig autorijden met een MHE of kan hij een ingewikkelde machine blijven bedienen?” zijn niet zo eenvoudig te beantwoorden.

Het advies moet echt bruikbaar zijn voor de persoon en de omgeving in kwestie. Aan de ene kant wil je niet het risico lopen dat de bestuurder een gevaar op de weg wordt, maar je wilt je ook niet onnodig bemoeien met iemands leven en werk. Uit onderzoek blijkt echter dat de kans op verkeersongevallen groter is bij MHE. Rijervaring is belangrijk. Mensen met een MHE zijn er altijd van overtuigd dat ze goed kunnen rijden. Er zijn geen internationale richtlijnen voor rijbeperkingen/ontzeggingen voor patiënten met de ZvH.

Het is belangrijk om de ZvH, als complicatie van cirrose, met de patiënt en familie te bespreken. Het moet voor de professional duidelijk zijn hoe de patiënt voorheen functioneerde, welke activiteiten de patiënt verricht etc. Hoe duidelijker het beeld, hoe beter de risico's kunnen worden ingeschat en het kan verstandig zijn om een ​​diagnose te stellen en op te volgen met MHE, in ieder geval voor banen met een hoog risico. Indien nodig kan in individuele gevallen met therapie worden begonnen. Als het beeld van HS duidelijker is, moeten ook alle andere aspecten van deze complicatie verder worden besproken.

back-up

Hoe wordt hepatische encefalopathie gediagnosticeerd en de mate van hepatische encefalopathie?

Eerst wordt de hoeveelheid ammoniak in het bloed gecontroleerd. Daarnaast zijn er nog enkele andere zaken van toepassing op de HE-bepaling.

Oorzaak

  • Is er cirrose?
  • Is er een verandering in de bloedsomloop waarbij het bloed niet door de lever gaat, maar direct in de bloedbaan komt via bijvoorbeeld een shunt?
  • Is er acuut leverfalen?

In welke mate vinden de gebeurtenissen plaats?

  • HEM in 1 aflevering
  • terugkerende episodes binnen 6 maanden of minder
  • HIJ volhardend

bijkomende oorzaken

Bijvoorbeeld een infectie, spataderen (slokdarmspataderen), bloeding, overdosis diuretica (plaspillen), elektrolytenstoornissen, vooral een laag natriumgehalte, constipatie, enz.


De ernst (mate) van de symptomen.

De mate van symptomen wordt zelden gebruikt voor de diagnose van hepatische encefalopathie (HE), maar vooral in studies. Er wordt onderscheid gemaakt in vier graden, waarbij graad 2 en graad 3 duidelijke tekenen van hepatische encefalopathie (HE) vertonen. Graad 4 is coma.

back-up

Behandeling van hepatische encefalopathie (HE)

Het is belangrijk om alle bijkomende oorzaken te behandelen, met bijzondere aandacht voor onduidelijke infecties, maar ook om te controleren of diuretica, diuretica, voldoende zijn en of er een natriumarm probleem is. Natuurlijk wordt varicesbloeding altijd onmiddellijk behandeld, net als constipatie.

Medicamenteuze behandeling wordt in principe gestart wanneer de symptomen van hepatische encefalopathie (HE) duidelijk aanwezig zijn. De behandeling kan bestaan ​​uit medicatie en dieetadvisering.

geneesmiddel

lactulose
Dit bevordert de groei van goede bacteriën in de darm en heeft een laxerende werking. De dosis moet worden aangepast aan de stoelgang. Het doel zou moeten zijn om 2-3 keer per dag een portie dunne ontlasting te hebben. Als dit eenmaal is bereikt, heeft het verhogen van de dosering geen zin en kan zelfs averechts werken.

Let op: Experimenteer thuis niet met lactulose. Het moet altijd worden gebruikt onder toezicht van een arts of gastro-enteroloog of gespecialiseerde verpleegkundige.

rifaximin
Dit is een antibioticum dat uitsluitend in de darm werkt. Het effect is gebaseerd op het verbeteren van de ontsteking in de darm, zodat deze factor niet bijdraagt ​​aan hepatische encefalopathie (HE). Het moet worden gebruikt in combinatie met Lactulose. Dit geneesmiddel wordt vergoed door de zorgverzekering, mits aan de criteria wordt voldaan. Therapeuten zijn hiervan op de hoogte.

Voeding voor mensen met Hepatische Encefalopathie (HD)

Veel mensen met cirrose en hepatische encefalopathie (HE) zijn ondervoed. Dit uit zich met name in de afname van spiermassa en spierkracht. Dit kan gemeten worden met de zogenaamde handshake methode. Mensen met levercirrose hebben meer behoefte aan energie maar hebben geen zin in eten. In tegenstelling tot wat werd gedacht, is een voldoende inname van eiwit in de voeding erg belangrijk, ook bij de ZvH. Een diëtist kan u hierover adviseren.

Algemeen advies:

Hepatische Encefalopathie (HE) - Nederlandse Leverpatiënten Vereniging (NLV) (3)

Hepatische Encefalopathie (HE) - Nederlandse Leverpatiënten Vereniging (NLV) (4)

  • Reken op 30-40 Kcal/kg lichaamsgewicht gedurende 24 uur,
  • Neem voldoende eiwitten, ongeveer 1,2 tot 1,5 g/kg lichaamsgewicht, waarvan de helft uit plantaardige eiwitten,
  • Zorg voor voldoende vezels, die voorkomen in groenten, fruit en volkorenproducten,
  • In overleg met de arts kunnen multivitaminen worden overwogen, evenals een zinksupplement.

Eet regelmatig kleine maaltijden en zorg ervoor dat elke maaltijd eiwitproducten bevat. Laat nooit meer dan 5-6 uur tussen de maaltijden zitten en eet later op de avond iets lichts. Een goed dieet kan hepatische encefalopathie (HE) voorkomen en gedeeltelijk verbeteren.

Zie de pdf voor meer informatie, lifestyle tips en gradaties.

back-up

Samengevat

Hepatische encefalopathie (HE) is een ernstige complicatie van levercirrose en heeft een duidelijke invloed op de kwaliteit van leven. Het veroorzaakt niet alleen ongemak voor de patiënt zelf, maar ook voor zijn naasten. Daarom is het erg belangrijk om aandacht te besteden aan dit aspect van levercirrose. Er is bijvoorbeeld meer onderzoek nodig om diagnostische methoden te verbeteren, waarmee het beste therapeutische beleid kan worden gevoerd.


back-up

Deel dit artikel:

Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Msgr. Refugio Daniel

Last Updated: 03/30/2023

Views: 6707

Rating: 4.3 / 5 (74 voted)

Reviews: 81% of readers found this page helpful

Author information

Name: Msgr. Refugio Daniel

Birthday: 1999-09-15

Address: 8416 Beatty Center, Derekfort, VA 72092-0500

Phone: +6838967160603

Job: Mining Executive

Hobby: Woodworking, Knitting, Fishing, Coffee roasting, Kayaking, Horseback riding, Kite flying

Introduction: My name is Msgr. Refugio Daniel, I am a fine, precious, encouraging, calm, glamorous, vivacious, friendly person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.